Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen 2’nci Ulusal Otizm Eylem Planı’nın 2023-2025 dönemi faaliyetleri kapsamında, 206 bin 746 çocuğun gelişimleri izlendi ve bireysel müdahale programları uygulandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre; Bakanlığın hazırladığı ‘Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik 2’nci Ulusal Eylem Planı (2023-2030) 2023-2025 Yılı Faaliyet İzleme Raporu’na göre, otizmli bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi amacıyla çalışmalar yürütüldü.
Eylem Planı kapsamında yürütülen çalışmalarla, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik hizmetlerin geliştirilmesi, erken tanı ve müdahale imkanlarının güçlendirilmesi, ailelerin desteklenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin artırılması hedefleniyor. Erken tanı ve müdahale çalışmalarının güçlendirilmesi kapsamında ‘Dijital İzleme ve Tarama Programı’nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü, 15 Eylül 2025’te kullanıma açıldı. Program aracılığıyla geçen yıl 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlenip bireysel müdahale programları uygulanırken, aile hekimlerinin vaka takibi de sistematik hale getirildi. Çok disiplinli eğitim programlarıyla sağlık personelinin erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularındaki bilgi ve becerileri geliştirildi. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik hizmetler kapsamında 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) ile 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik hizmet sunuldu. Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, psikososyal destek ve sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları da yürütüldü. Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye danışmanlık hizmeti sunuldu.
4 İLDE 301 AİLEYE DESTEK
Bakanlığın yürüttüğü Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesi, gelişimlerinin izlenmesi ve aileleriyle birlikte desteklenmesine yönelik çalışmalar yürütüldü. Pilot uygulamanın gerçekleştirildiği 4 ilde 801 aileyle görüşme yapılarak gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı. Pilot uygulamanın aşamalı olarak ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
81 İLDE İZLEME KOMİSYONLARI OLUŞTURULDU
Eylem planı kapsamında toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla ülke genelinde eğitim, seminer, panel, atölye ve sosyal etkinlikler düzenlendi. Aileler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve diğer meslek gruplarına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi. Otizm alanındaki çalışmaların takibi için 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları oluşturuldu. Yılda en az 3 kez toplanması öngörülen komisyonlar aracılığıyla faaliyetlerin izlenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlandı.
BİLGİLENDİRME VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ SÜRÜYOR
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı eylem planı ve saha faaliyetlerinin yanı sıra otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme ve yönlendirme çalışmalarını ‘otizm.gov.tr’ platformu üzerinden sürdürüyor. Platform aracılığıyla otizmli çocuğu bulunan ailelere ücretsiz destek sağlayan ‘Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı’ projesine ilişkin detaylı bilgilere erişilebiliyor. 34 ilde uygulanan ve tanı anından itibaren otizmli bireylerin en uygun hizmete erişimini ve ailelere psikososyal destek sağlanmasını amaçlayan model kapsamında bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı. Platformda ayrıca bakım kuruluşları ve hizmet modelleri, ÇÖZGEM’ler, Milli Eğitim Bakanlığı’nın eğitim hizmetleri, diğer kamu hizmetleri ve sosyal projelere ilişkin bilgilere yer alıyor.
