ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetine robotlar ve enerji altyapısı da eklendi. ABD Federal İletişim Komisyonu, yabancı ülkelerde üretilen bazı gelişmiş robotların ve güç invertörlerinin yeni modellerine ithalat yasağı getirdi.
Karar; insan biçimindeki robotların yanı sıra dört ayaklı robot köpekleri ve çevresini algılayarak hareket edebilen bazı bağlantılı robot sistemlerini de kapsıyor. Yasak doğrudan yalnızca Çin adıyla açıklanmasa da en büyük etkiyi Çinli üreticilerin yaşaması bekleniyor.
ABD yönetimi, internet bağlantılı robotların kameraları, mikrofonları ve gelişmiş sensörleri aracılığıyla veri toplayabileceğini; uzaktan ele geçirilmeleri halinde casusluk, gözetleme veya sabotaj amacıyla kullanılabileceğini savunuyor.
YENİ MODELLER YASAK
Yasak, ABD’de daha önce satış veya kullanım izni verilen robotları doğrudan piyasadan kaldırmayacak. Karar esas olarak henüz onaylanmamış yeni modellere uygulanacak.
ABD Federal İletişim Komisyonu, güvenlik riski oluşturduğu kabul edilen ürünleri “kapsanan ekipmanlar” listesine ekleyerek bu cihazların ülkede gerekli iletişim izinlerini almasını engelleyebiliyor.
Bu nedenle yasak klasik bir gümrük vergisinden farklı işliyor. İnternet, Wi-Fi, Bluetooth veya mobil iletişim bağlantısı kullanan bir robot, gerekli FCC onayını alamadığında ABD pazarına sunulamıyor.
Çin dışındaki bazı üreticilerin muafiyet başvurusunda bulunabileceği, özellikle üretimini ABD’ye taşıyan veya güvenli tedarik zinciri sunduğunu kanıtlayan şirketlerin ayrı değerlendirilebileceği belirtiliyor.
NEDEN ROBOTLAR?
Yeni nesil insansı robotlar yalnızca yürüyen mekanik makinelerden oluşmuyor. Bu cihazlarda kameralar, derinlik sensörleri, mikrofonlar, konum belirleme sistemleri ve çevredeki nesneleri tanıyan YZ modelleri bulunuyor.
Fabrikalarda, depolarda, veri merkezlerinde veya evlerde kullanılmaları planlanan robotların sürekli olarak çevrelerinden veri toplaması gerekiyor. ABD’li yetkililer, yabancı şirketlerin bu veriler üzerinden iş yerlerinin planlarını, üretim süreçlerini, çalışanların hareketlerini veya kritik tesislerdeki güvenlik açıklarını öğrenebileceğini ileri sürüyor.
Bir robotun uzaktan kontrol edilmesi veya yazılım güncellemesiyle davranışının değiştirilmesi ihtimali de güvenlik endişeleri arasında gösteriliyor.
Dört ayaklı robotlar ise merdiven çıkabilmeleri, engebeli alanlarda hareket edebilmeleri ve kamera ya da farklı sensörlerle donatılabilmeleri nedeniyle özel olarak yasak kapsamına alındı. Bu robotlar günümüzde güvenlik devriyelerinden fabrika denetimlerine, afet bölgelerinden askeri araştırmalara kadar birçok alanda test ediliyor.
ÇİN PAZARA HÂKİM
Kararın en büyük hedefinin Çin olarak görülmesinin temel nedeni, ülkenin insansı robot üretimindeki hızlı yükselişi.
Dünya genelinde satılan insansı robotların büyük bölümünün Çinli üreticilere ait olduğu tahmin ediliyor. Çinli şirketler ayrıca yüzlerce farklı insansı robot modeli geliştirerek küresel pazarda önemli bir üstünlük kurmuş durumda.
AgiBot, Unitree ve UBTECH gibi Çinli şirketler, insansı robotların seri üretiminde ABD’li rakiplerinin önüne geçti. Bu şirketlerin ürünleri eğitim, araştırma, fabrika otomasyonu, depo yönetimi, eğlence ve müşteri karşılama gibi alanlarda kullanılıyor.
Çin’in dört ayaklı robotlardaki gücü de dikkat çekiyor. Ülkedeki üreticiler daha düşük maliyetler, gelişmiş parça tedarik zinciri ve seri üretim deneyimleriyle rakiplerine karşı avantaj sağlıyor.
ABD’de Tesla, Figure AI ve Agility Robotics gibi şirketler kendi insansı robotlarını geliştiriyor. Ancak ABD’li şirketlerin kısa sürede Çin’in üretim kapasitesine ulaşmasının kolay olmayacağı değerlendiriliyor.
İNVERTÖRLER DE LİSTEDE
Yasağın yalnızca robotları değil, güç invertörlerini de kapsaması kararın etkisini çok daha geniş hale getiriyor.
İnvertörler, güneş panelleri ve bataryaların ürettiği doğru akımı evlerde, elektrik şebekelerinde ve veri merkezlerinde kullanılan alternatif akıma dönüştürüyor. Elektrikli cihazların çalışabilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye bağlanabilmesi için kritik görev üstleniyor.
Modern invertörlerin önemli bölümü internete bağlanabiliyor ve uzaktan kontrol edilebiliyor. Yazılım güncellemeleri, enerji üretiminin takibi ve elektrik akışının düzenlenmesi de internet üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
ABD’li yetkililer, çok sayıda invertörün aynı anda uzaktan kapatılması veya çalışma ayarlarının değiştirilmesi halinde elektrik şebekesinde kesintiler yaşanabileceğinden endişe ediyor.
İnvertörler aynı zamanda güneş enerjisi santrallerinde, ev tipi enerji sistemlerinde, büyük batarya tesislerinde ve hızla büyüyen YZ veri merkezlerinde kullanılıyor. Bu nedenle alınan kararın enerji ve teknoloji sektörlerinde robot yasağından daha geniş sonuçlar yaratabileceği değerlendiriliyor.
TEDARİK ZİNCİRİ ENDİŞESİ
FCC Başkanı Brendan Carr, alınan önlemin amacının ABD’nin kritik tedarik zincirlerini güvence altına almak olduğunu açıkladı.
ABD yönetimi yalnızca siber saldırılardan değil, kritik teknoloji üretiminin büyük bölümünün başka bir ülkede toplanmasından da endişe ediyor. İki ülke arasında siyasi veya ticari kriz çıkması halinde robot ve enerji ekipmanlarının tedarikinde sorun yaşanabileceği belirtiliyor.
Washington yönetimi, Çin’in kritik minerallerin ihracatına getirdiği kontrollerin benzerinin robotlar, bataryalar veya enerji sistemlerinde de uygulanabileceğini düşünüyor.
Yeni kısıtlamaların Çinli şirketlerin ABD pazarındaki büyümesini yavaşlatırken Amerikalı robot ve enerji ekipmanı üreticilerine zaman kazandırması bekleniyor.
DRONLARDAN SONRA
ABD daha önce Çin yapımı telekomünikasyon ekipmanlarına, gelişmiş çiplere ve dronlara yönelik çok sayıda kısıtlama getirmişti.
FCC, yabancı ülkelerde üretilen yeni dron modellerine yönelik engeller getirirken bazı Çin dışı ürünlere geçici muafiyet tanımıştı. Robotlarla ilgili yeni karar da benzer bir güvenlik yaklaşımının parçası olarak görülüyor.
ABD Kongresinde hazırlanan düzenlemeler de Çin yapımı robotların daha geniş biçimde denetlenmesini öngörüyor. Hazırlanan yasa tasarıları, ulusal güvenlik riski taşıdığı belirlenen yabancı robotların ithalatının yasaklanmasını amaçlıyor.
Tasarıları destekleyen milletvekilleri, Çinli robotlarda casusluk amacıyla kullanılabilecek yazılımsal arka kapılar bulunabileceğini savunuyor. Çinli üreticilerin devlet desteği sayesinde ürünlerini düşük fiyatla satmasının ABD’deki robot şirketlerini zor durumda bırakabileceği de öne sürülüyor.
GERİLİM ARTABİLİR
Kararın, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in eylül ayında ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere gerçekleştirmesi planlanan ABD ziyareti öncesinde alınması dikkat çekti.
Çin yönetimi, ABD’nin ulusal güvenlik gerekçesini Çinli şirketleri haksız biçimde hedef almak için kullandığını savunuyor. Pekin’in karara karşı yeni ticari veya teknolojik önlemler alabileceği belirtiliyor.
Yeni yasak, ABD ile Çin arasındaki teknoloji mücadelesinin çipler ve telekomünikasyon cihazlarından sonra fiziksel YZ sistemlerine doğru genişlediğini gösteriyor.
İnsansı robotların fabrikalarda, depolarda ve evlerde yaygınlaşması beklenirken bu cihazların hangi ülkede üretildiği, topladığı verilerin nerede saklandığı ve uzaktan kimler tarafından kontrol edilebildiği geleceğin en önemli güvenlik tartışmalarından biri olabilir.
The post ABD’den Çin’e robot yasağı first appeared on Kilis Egitim.
